blackuroi team  Oct.30.2015

 

Συνέντευξη-συγγραφή : Nebula, Macak, Sougko

 

"Έχουν περάσει παραπάνω από δέκα χρόνια από τότε που μια ομάδα ανθρώπων βρεθήκαμε μαζί να ενώσουμε τις αγωνίες μας, τους προβληματισμούς μας, τα όνειρα μας και τους φόβους μας, τον έρωτα μας για το θέατρο αλλά και την ελευθερία και γεννήθηκε η Facta Non Verba. Θεωρούσαμε και θεωρούμε τους εαυτούς μας ερασιτέχνες: εραστές της τέχνης και σαν γνήσιοι εραστές ριχτήκαμε με πάθος στον έρωτα μα, μην αφήνοντας κανένα εμπόδιο να μας πτοήσει. Περάσαμε ατέλειωτες ώρες σ’ ένα υπόγειο και μάθαμε να βάφουμε, να περνάμε πλακάκια, να πριονίζουμε ξύλα, να κάνουμε ότι είναι δυνατό για να κάνουμε τ’ όνειρο μας πραγματικότητα. Από τότε φυσικά πολλά αλλάξανε και άλλα όχι. Από το Σεπτέμβρη του 2014 ανοίξαμε έναν νέο κύκλο και η ομάδα λειτουργεί στο χώρο της Φάμπρικα Υφανέτ. Είναι μια συνειδητή επιλογή της ομάδας να στηρίξει και να στηριχθεί, να επικοινωνήσει και να συνδιοργανώσει με άλλα κοινωνικά εγχειρήματα που έχουν σαν προτεραιότητα την δόμηση μιας διαφορετικής και με δικούς μας όρους οργάνωση της ίδιας της ζωής. Και δεν είναι πια κλισέ να λέμε πως τις μέρες μας η επιλογή να αντιστέκεσαι είναι επιτακτική και επίκαιρη. Η Facta Non Verba είναι μια αντιεξουσιαστική ομάδα και θεωρεί ότι το θέατρο από την φύση του είναι μια συλλογική τέχνη που βασίζεται στην ισότιμη συνεργασία ελεύθερων δημιουργών. Διαφορετικά δεν μπορεί να υπάρξει. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τη δημιουργία και την ελεύθερη έκφραση σαν ένα προιόν που πουλιέται και αγοράζεται και προωθείται με την οικονομία της αγοράς. Προσπαθούμε λοιπόν να δημιουργούμε μια απελευθερωμένη ζώνη από το εμπόριο, τους θεσμούς, και την βιομηχανία του θεάματος. Μια ομάδα που δεν δέχεται επιχορηγήσεις, δεν συνδιαλέγεται με τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε., δεν έχει εισιτήριο. Επιλέξαμε την ελεύθερη συνεισφορά και σαν δίαυλο επικοινωνίας με τους ανθρώπους που μοιράζονται με μας αντίστοιχες ανησυχίες. Η συνεισφορά ως αλληλεγγύη στο εγχείρημα αυτό. Ως δείγμα της ανάγκης και της επιθυμίας να συνεχίζει να υπάρχει αυτό το εγχείρημα και ως πρόταση ενός διαφορετικού τρόπου προσέγγισης και σε άλλους για μελλοντικά εγχειρήματα. Μια πρακτική υλοποίηση του τρίπτυχου Αυτοργάνωση-Αντίσταση-Αλληλεγγύη. Ειδικά στις μέρες μας που η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας διαφορετικής οργάνωσης της ίδιας μας της ζωής γίνεται πιο επιτακτική, η αρχική μας επιλογή γίνεται πιο ουσιαστική.
Τέλος, να ευχαριστήσουμε όλους-ες που κατά καιρούς μας στηρίξανε και συνεχίζουμε ακόμα να δημιουργούμε και να επικοινωνούμε με τους όρους που έχουμε επιλέξει. "

 

Η τελευταία δουλειά της ομάδας είναι η παράσταση  "Τζόρνταν" των Άννα Ρέυνολντς και Μόιρα Μπουφίν

Λίγα λόγια για το έργο:

"Το παιχνίδι της σιωπής. Το βίωμα και μετά σιωπή. Η σιωπή είναι μια μορφή μη λεκτικής επικοινωνίας. Επιβάλλεται ή επιλέγεται; Που αρχίζει και που σταματάει; Τα γυναικεία προσωπικά βιώματα καταπίεσης συχνά αντιμετωπίζονται τουλάχιστον υποτιμητικά, τοποθετώντας συχνά τα θύματα στην ανακριτική καρέκλα. Συχνά ο θύτης αμφισβητεί την βία του, κατηγορώντας το θύμα και αυτό είναι αποδεκτό από το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, με συνέπεια το θύμα να απολογείται για τις πράξεις που το ‘οδήγησαν’ να υποστεί την βία και τέλος στιγματίζεται, ενοχοποιείται, αμύνεται και σιωπά. Ο διαχωρισμός του ιδιωτικού απ’ το δημόσιο, του σώματος και των συναισθημάτων, του προσωπικού από το πολιτικό οδηγεί στον κατακερματισμό και στην υποτίμηση της ανθρώπινης ύπαρξης. Το προσωπικό είναι πολιτικό. Η βία και ο κοινωνικός έλεγχος των γυναικών είναι υπαρκτός και γενικευμένος, όχι μόνο από τα πάνω αλλά και ανάμεσα μας. Η επιλογή του «Τζόρνταν» φωτίζει διάφορες πτυχές του γυναικείου ζητήματος, αλλά και γενικότερα ζητήματα επιβολής καταστολής και κυριαρχίας. Είναι το προσωπικό βίωμα μιας γυναίκας, το οποίο καταδεικνύει πως μετατρέπεται από απόλυτο θύμα σε απόλυτο θύτη. Η γλώσσα του έργου δεν είναι πολιτική, είναι σχεδόν παραμυθοδραματική, συμπυκνώνοντας πολλές γυναικείες φωνές που γαζώνουν με μικρά μανιφέστα-καταγγελείες στην πατριαρχική οικογένεια, στον μύθο της μητρότητας, στα ψυχιατρεία, στις γυναικείες φυλακές. Δεν προπαγανδίζει καμιά συλλογική απελευθέρωση των γυναικών. Η ελευθερία δεν υφίσταται σε καμιά επιλογή της εκτός αυτής της αυτοκτονίας. Βρισκόμαστε μέσα σε μια αληθινή ιστορία, σχεδόν καθημερινή σε μια οικογένεια όπου ο πατέρας χτυπά την μητέρα, η έφηβη κόρη μένει έγκυος και συνεχίζεται ο κύκλος της βίας. Οι γείτονες το λέγανε πως αυτή θα το φάει το κεφάλι της κι ότι πήγαινε γυρεύοντας. Η θρησκεία, οι νόμοι (γραπτοί και άγραφοι), οι δικαστές, η οικογένεια στενεύουν και αποκλείουν την συνέχιση της ζωής της, την περιθωριοποιούν και την πετάνε σε καραντίνες, δηλαδή στην πορνεία, στην φυλακή και στο ψυχιατρείο. Η ερμηνεία των γιατρών, φυσικά πως μόνο μια ψυχικά διαταραγμένη θα μπορούσε να γίνει φόνισσα του ίδιου της του παιδιού, και ο κόσμος την λυπάται επειδή έχασε το παιδί της… αλλά δεν υπάρχει δικαιολογία ακόμα και στο κόσμο των γυναικείων φυλακών είναι το τέρας των τεράτων, το αφύσικο, μια γυναίκα που ακυρώνει η ίδια την μητρότητα της, σε μια κοινωνία που ο γυναικεία ρόλος είναι συνυφασμένος με την αναπαραγωγική διαδικασία. Το μόνο ελαφρυντικό κοινωνικά είναι που τρελάθηκε, της φαίνεται αστείο να την βάλουνε στην πτέρυγα των τρελών, αλλά μόνο έτσι πλαισιώνεται ο φόνος κοινωνικά. Ο θάνατος για την ίδια δεν είναι το τέλος, το παιδί της είναι αθάνατο και η αυτοκτονία της επιθυμία για ζωή μέσα στο ανέφικτο της πραγματικότητας. Η σιωπή είναι συνειδητή επιλογή για επικοινωνία κι όχι ακούσια κατάρρευση. Ο φόνος και η αυτοκτονία είναι η έξοδος για την απελευθέρωση από την τραχιά πραγματικότητα, γλιστρώντας μαζί πάνω στο νερό ως το φεγγάρι. Σύμβολο της ύστατης μαζοχιστικής και εξιδανικευμένης μητρικής αγάπης «..τον αγαπούσα, ξέρετε πιο πολύ κι απ’ την ζωή μου».
ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ.
ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ
ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ Σ.Τ. ΠΟΥ ΑΠΑΛΛΑΧΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙ ΑΦΕΘΗΚΕ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΥΠΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ, ΤΟ ΧΕΙΜΩΝΑ ΤΟΥ 1987.ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕ."

sasabliue

 

 

Πώς μάθατε και στη συνέχεια επιλέξατε το έργο των Άννα Ρέυνολντς και Μόιρα Μπουφίνι;

Το «Τζόρνταν» είναι ένα πολύ δυνατό κείμενο και αυτό ήταν κάτι που το νιώσαμε όταν το διαβάσαμε όλοι μαζί. Είναι βασισμένο σε μια αληθινή ιστορία, τέτοια που μόνο το βίωμα ξέρει να γράφει. Πέρα από τη δύναμη του κειμένου, σημαντικό για εμάς ήταν και το γεγονός ότι περικλείει πολλά επιμέρους θέματα για τα οποία θα θέλαμε να προβληματιστούμε όπως οι γυναίκες, η βία, οι φυλακές, η τρέλα. Η ζωή μιας γυναίκας μέσα από όλα τα στάδια-σταθμούς: παιδική ηλικία, οικογένεια, νεότητα κι ερωτικές σχέσεις, μητρότητα..

 

Τι διδάσκει το παράδειγμα του έργου “Τζόρνταν” στις κακοποιημένες γυναίκες των δυτικών κοινωνιών;

Το έργο με τον τρόπο που διαχειρίζεται την ιστορία δεν είναι διδακτικό. Περισσότερο καταδεικνύει το αδιέξοδο που βρέθηκε ένας άνθρωπος, μια γυναίκα. Και το πιο σημαντικό, βγάζει μια από τις «θαμμένες» ιστορίες προς τα έξω, καλώντας τον αναγνώστη ή το θεατή αρχικά να τη νιώσει και έπειτα να προβληματιστεί.. Ίσως αυτό που προτείνει το έργο, πράττοντάς το κιόλας, είναι το σπάσιμο της σιωπής. Και μαζί τη ενοχής και τη ντροπής.

 

Το έργο είναι μία κριτική απέναντι στο ρόλο των ψυχιατρείων/φυλακών και ένα ξέσπασμα ενάντια στην καταπίεση που υφίσταται η γυναίκα εξαιτίας της πατριαρχίας. Κατά τη γνώμη σας σε ποιο κοινό πιστεύετε ότι απευθύνεται αυτή η παράσταση και γιατί;

Το έργο απευθύνεται σε όλους, δεν απαιτεί την καθολική ταύτιση με τα γεγονότα κι έτσι ο καθένας ίσως δει να καθρεφτίζεται μια πτυχή ή ένα κομμάτι του μέσα στο έργο. Στο κάτω-κάτω μιλά για έναν εγκλωβισμένο άνθρωπο, για την μη ύπαρξη επιλογής ή την αδυναμία να δεις τις επιλογές σου.

 

 

Το “Τζόρνταν” βασίζεται στην πραγματική ιστορία της Σ.Τ., η οποία από την αρχή μέχρι το τέλος ήταν συγκλονιστική. Η ιστορία μετατράπηκε σε θεατρική παράσταση και επομένως σε μία μορφή τέχνης. Ποια είναι κατά την άποψή σας τα θετικά και ποια τα αρνητικά μίας τέτοιας κατάληξης της ιστορίας;

Το έργο γράφτηκε από δυο γυναίκες που η μια τους είχε προσωπική εμπειρία από φυλάκιση και ψυχιατρείο, μιας και η ίδια είχε σκοτώσει την μητέρα της. Η διαμεσολάβηση από την ιστορία της Σίρλευ στις σελίδες του έργου «Τζόρνταν» δε γίνεται εδώ ανώδυνα ή χωρίς σεβασμό. Ο στόχος είναι να βγει μια κλειδωμένη φωνή από τις φυλακές προς τα έξω, να μιλήσει κάποιος -χωρίς μελοδραματισμούς ή φτήνια- γι’ αυτά που συμβαίνουν σε αυτό το περιθώριο της ζωής και όλοι τα αγνοούμε. Βέβαια η διαμεσολάβηση από το βίωμα στο έργο τέχνης υπάρχει. Η ιστορία υφαίνεται μέσα από μια τρίτη οπτική γωνία κι έτσι σίγουρα μετατρέπεται σε κάτι καινούριο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτό έχει γίνει με επιτυχία, με σεβασμό και ευαισθησία, χωρίς να έρπει κανενός είδους εκμετάλλευση της ιστορίας αυτής. Έτσι θέλουμε να τη μεταφέρουμε και εμείς.

 

Η Σίρλεϋ ενσαρκώνεται από τρεις κοπέλες. Σε τι εξυπηρετεί αυτό το «σπάσιμο» του ρόλου στα τρία;

Το «σπάσιμο» του ρόλου στα τρία είναι μια δική μας «παρέμβαση» στο κείμενο και θέλει να εντείνει την αίσθηση πως δεν πρόκειται για μια καθαρά προσωπική ιστορία, ένα μεμονωμένο περιστατικό. Η φωνή της Σίρλευ περικλείει πολλές διαφορετικές φωνές. Φωνές πολλών γυναικών, φωνές πολλών ανθρώπων που εγκλωβίστηκαν μέσα σε φαύλους κοινωνικούς κύκλους, όπως ο κύκλος της ενδοοικογενειακής βίας ή του σωφρονιστικού συστήματος. Η κοινωνία μας είναι σκληρή και βίαιη και δείχνει το πιο ωμό της πρόσωπο στους πιο αδύναμους. Και αυτός που βλέπει αυτό το πρόσωπο δεν είναι μία και μοναδική γυναίκα, είμαστε εν δυνάμει όλοι μας.

 

Η αυτοκτονία κι ο φόνος φαίνονται να ήταν η «απελευθέρωση» που επέλεξε η Σίρλεϋ. Είναι όμως η απελευθέρωσή της από τη ζωή «ελευθερία»;

Αυτό είναι ένα ανοιχτό ερώτημα που μένει ανοιχτό μέχρι το τέλος του έργου. «Ισόβια ή…Ελευθερία;»

Η ελευθερία μπορεί να πάρει πολλές μορφές και είναι από τις πιο δύσκολες λέξεις να ορίσεις. Ίσως για τη Σίρλευ να ήταν η απελευθέρωσή της από την τραχιά πραγματικότητα και από το βάρος της ζωής που κουβαλούσε. Μιας ζωής που δυσκολεύτηκε τόσο να ορίσει και που στο τέλος αποφασίζει να της επιβληθεί με τον πιο αμετάκλητο και οριστικό τρόπο. Μένει σε μας, να προτείνουμε κάτι διαφορετικό, να σπάσουμε τη σιωπή, να μπορέσουμε να δούμε τις επιλογές μας.

 

 

Ήταν η Σίρλεϋ «τρελή»; Υπάρχουν πραγματικά τρελοί;

Η Σίρλευ έφτασε σε ένα σημείο απόλυτου εγκλωβισμού για την ίδια, όπου  δεν έβλεπε καμία επιλογή ή λύση μπροστά της. Σε αυτό το σημείο το μόνο φως που είδε ήτανε στο απόλυτο σκοτάδι, στην οριστική φυγή. Στην κοινωνία μας οι εγκλωβισμένοι άνθρωποι χαρακτηρίζονται τρελοί. Πώς να δικαιολογήσει μια κοινωνία μια μάνα που σκότωσε το παιδί της; Ο κάθε άνθρωπος, ο κάθε τρελός, είναι μια ξεχωριστή ιστορία αλλά για να συνεχίσουμε να ζούμε μια «ήσυχη» ζωή θέλουμε να τους κατατάξουμε σε μικρά, στενά κουτάκια. Η τρέλα είναι ένα από αυτά τα κουτάκια όπου πετάμε οτιδήποτε δεν κατανοούμε.

 

 Είστε μια ομάδα που εναντιώνεται στην εμπορευματοποίηση της τέχνης. Μπορείτε να καταδείξετε τις προβληματικές που προκύπτουν απ’ αυτήν, για παράδειγμα  στο θέατρο?

Μιας και μιλάμε για επιλογές ή μη, η επιλογή να λειτουργήσουμε έξω από το εμπόριο ή τον «επαγγελματισμό» μας προσφέρει με τη σειρά της μια ελευθερία επιλογών. Επιλογή ως προς το για ποιο θέμα θα μιλήσεις, πως θα το διαχειριστείς, ποια είναι η διαδικασία μέσα από την οποία θα το κάνεις. Το θέατρο είναι μια συλλογική τέχνη που βασίζεται στην ισότιμη συνεργασία ελεύθερων δημιουργών. Αυτό ακριβώς είναι που θεωρούμε σημαντικό να δημιουργήσουμε μεταξύ μας κι έπειτα να το μοιραστούμε και με τους ανθρώπους που έρχονται να το γνωρίσουν ή να το στηρίξουν. Όταν το κέρδος εισάγεται μέσα στους στόχους του θεάτρου μπορεί να διαταράξει όλους αυτούς τους παράγοντες. Κάποιες από τις προβληματικές που αμέσως αναδεικνύονται είναι: ποιος αποφασίζει και πως, ποιος εκτελεί και τελικά ποιος εκφράζεται;

 

 

 

Η παράσταση Τζόρνταν θα συνεχιστεί το Σάββατο31/10 και Κυριακή 1/11 στην κατάληψη Φάμπρικα Υφανέτ στη Θεσσαλονίκη. Ώρα έναρξης 21.30

 

Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης
Παίζουν: Σάσα Δημητριάδου, Λένα Ντάγκα, Μαριάννα Γκουσδουβά, Υβόννη-Ελπίδα Σταματοπούλου-Μαυρίδου
Σκηνοθεσία-Βίντεο: Έλενα Σταματοπούλου
Σκηνικά: Facta Non Verba
Μουσική: Μάκης Τσαμαλίκος
Φωτισμοί: Γιάννης Στάγκος
Αφίσα-πρόγραμμα: Gra-fistiki

 

 

Περισσότερες πληροφορίες:

BLOG:  http://factanonverba2002.blogspot.gr/

FACEBOOK https://www.facebook.com/Facta-Non-Verba-318767604821131/?ref=page_internal

MAIL:facta_non_verba_2002@yahoo.gr

 

Προηγούμενες παραστάσεις και δράσεις της ομάδας εδώ